

“AKM’nin Yeniden Kent Kültürüne, Taksim Meydanına ve İstanbul’a Kazanılması İçin Alternatif Öneriler” Mimarlık Öğrencilerine Açık Fikir Projesi Yarışması
KONU VE AMAÇ
Türkiye’nin “modern mimarlık” mirasına indirilen darbelerden birisi ve belki de en çok yankı bulanı, AKM’nin (İstanbul, Taksim, Atatürk Kültür Merkezi) yıkım kararı oldu.
İstanbul, ardarda gündeme gelen bu ve benzer kararlar ile yalnızca yapı stokunun, kültür tarihinin önemli köşetaşlarını değil, kentsel bütün bağlamında da önemli parçalarını yitirme tehlikesi ile ilk kez karşılaşmıyor.
Kentsel sorunlara silbaştancı yaklaşımlar yabancı olmadığımız bir tavır. Bu yaklaşım çoğunlukla da bazı çevrelerde daha kolay kabul görüyor. Belirli bir döneme ait modern döneme değin kentsel hafızayı tamamlayan yapıların bu değişim baskısına nasıl direnebileceğini sürekli olarak tartışıyoruz.
Kentin değerli bölgelerinde kurgulanan dönüştürme operasyonlarının hangi yönde olacağı konusunda ise, daha çok politik karar vericiler ile yatırımcı gruplar belirleyici oluyor. Karar verme süreçlerine katılamayan diğer kentsel aktörler ise (kentliler, meslek kuruluşları, sivil toplum .örgütleri vb.…), kendilerine danışılmadan ortaya atılan projeler karsısında haklı tepkilerini dile getiriyorlar.
Böyle bir durumda mimarlar olarak görüş bildirebilmek, alternatif sunabilmek, belirli fırsatların ve koşulların gerçekleşmesine bağlı. Bu tip islerin “piyasa koşulları” içinde sipariş edilişi belirli çözümleri de bastan öngörüyor.
Ancak bu tür sorulara verilen yanıtların gücü, özgünlüğü̈, radikalliği kendini belirli baskılardan, belirli pozisyon ve kimliklerden sıyrılabilmekte yatıyor. İste bu yarışma normal koşullar altında seslendirilmesi pek olası olmayan düşüncelerin hayat bulabileceği kanalları açmak gibi bir misyon üstleniyor. Modern bir yapının da tıpkı tarihi bir yapının yenilenmesinde olduğu türden bir duyarlılıkla ele alınması gerektiğini, dönüşümün yolunun tamamen yıkmaktan geçmediğini, alternatif yolların da pekala önerilebileceğini göstermeyi amaçlıyor.
İstanbul Serbest Mimarlar Derneği (İSMD); toplumun karsısına gü.lü, anlaşılır, çağdaş; kent ve kentli yararına “alternatif projeler” ile de çıkmanın önemine inanmaktadır. Bu alternatifleri üretmenin ve tartışmanın ise uygar ve aydın olmanın sorumluluğunu taşıyan mimarlar için önemli bir görev olduğunu düşünmektedir.
Bu yapıcı görevin, öncelikle, gençliğe de ait olduğu düşüncesiyle İSMD konu ile ilgili olarak, eğitimini sürdürmekte olan Mimarlık öğrencilerini tartışmaya düşünce üretmeye ve bu süreçlerde etkin olarak rol almaya davet ederek, öğrenciler arasında bir “Fikir Proje Yarışması” açmaya karar vermiştir.
BAZI AÇILIMLAR
Beyoğlu çevresi, Taksim Meydanı ve Atatürk Kültür Merkezi, gençler, öğrenciler tarafından da yoğun olarak kullanılan kent mekanlarıdır. Dr. Mimar Hayati Tabanlıoğlu tarafından tasarlanmış ve Modern Mimarlığımızın simgelerinden biri haline gelmiş olan AKM, en azından hakkında son dönemde yapılan yayınlar ile mimarlık öğrencilerinin yabancı olmadığı bir yapıttır.
Ekte referans verdiğimiz kaynaklar ise yapı ve yakın çevresi hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşılmasını sağlayacaktır.
Elbette, yasatılmak istenen bir yapıya; geçen zaman içinde değişen konfor ve işlev beklentileri, yeni teknolojik girdiler nedeniyle bazı müdahaleler yapılabilir. Bu yapının korunması surecinde yeni mimari katkılar üretilebilir. Bu katkı-değişim önerilerinin dozunun tasarım surecinde yarışmacılar tarafından tartışılması beklenir. Bunun yanı sıra, jüri yarışmacılardan, işlevsel olarak da çağdaş bir kültür merkezinin kentliler tarafından sevilip benimsenerek yoğun olarak kullanımı için nasıl bir çerçeve öngörülebileceğine değin senaryoların da üretilmesini beklemektedir.
AKM mevcut yapısı içinde ve çevresinde içerdiği potansiyel ile, opera ve bale gibi ağır işlevlerinin sürdürülmesi halinde bile yeni, alternatif ve çağdaş etkinlikleri içerebilecek birçok olanak sunmaktadır.
İSMD’nin kendi kaynakları ve kadroları ile ve Arkitera Mimarlık Merkezi ile işbirliği içinde açtığı bu fikir yarışmasının jürisi, konu üzerinde fikir üretmeye başlangıçlar oluşturabilecek şu kavram ve açılımları yapmayı uygun ve yeterli bulmuştur:
• Kentsel strüktürlerin tarihsel dönüşümü, söz konusu yerlerin güncel anlamlarının değerlendirilmesi,
• İşlev değiştirme ve toplumsal kültürel işlevler ile ilişkilendirme,
• 2010 Kültür Başkenti İstanbul kavramı
• Çağdaş bir Kültür Merkezi kavramı ile ilişki kurabilmek
• Tescilli bir modern yapıya katkı,
• Kültürel verilere saygı,
• Yapı ekonomisi ve sürdürülebilirlik,
• Aidiyet duygusunun, kültürel belleğin uyarılması,
• Çağdaş kentli kimliklerinin oluşumuna mekanın katkısı,
• Kentlinin günlük yaşamına katkı,
• Kent merkezini aşırı yüklemeyen yoğun ve çağdaş kullanım olanaklarının tartışılması,
• “Kamusal Alan” kavramı,
• Ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik,
• Anlamlı ve yoğun kullanıma açık alternatif kullanımlar önerilmesi,
• Kolaycı, slogancı yaklaşımlardan kaçınan, yapıcı çözümleri ve dinamikleri gözeten öneriler,
• Şeffaflık, katılımcılık ve kentlinin bilinç düzeyinde “farkındalık” yaratılması,
• Kentli “aktör”lere müzakere olanağı sağlayacak ve toplumsal desteğe aracılık edecek öneriler,
• Yerel yönetimlere de yön gösterebilecek, ufuk açacak öneriler,
• Geleceğe dönük bir programlama ve zaman-mekan koordinatlarında esneklik,
• Genç bir perspektiften, İstanbul’a değin hayal ve tasarımların biçimlendirilmesi,
• Kente değin “ütopyalar”,
• Kamuoyu ile iletişim kurabilen bir mimarlık dilinin kullanılması,
• Çözümlerde kentsel tasarım ve mimari dilin ilham verici bir araç olarak kullanımı.
AÇIK BİLGİ PAYLAŞIMI
• Jüri soru-cevap surecinde yarışmacıların soru sormakla yetinmeyip, zenginleştirici görüşlerle ve bulabildikleri kaynaklarla sürece katkıda bulunmalarını beklemektedir. İSMD yarışmacıların çalışmalarını ve araştırmalarını derinleştirmeleri beklentisi ile görece uzun bir yarışma takvimi belirlemiş, soru-cevap sürecinin konuların tartışılmasına yönelik bir “forum” ortamına dönüşmesini hedeflemiştir. Sorular elektronik haberleşme ortamı üzerinden kamuya açık olarak sorulacak ve jüri tarafından belirli periyodlarla yine kamuya açık olarak yanıtlanacaklardır.
• İSMD, (izin alınabilmesi koşuluna bağlı olarak) bu süreçte, ilgilenenler için AKM’nin tüm mekanlarını kapsayacak bir ziyaret de düzenlemeyi düşünmektedir.
• İSMD, yarışma programı sırasında, AKM’de İKSV etkinlikleri çerçevesinde bir Bienal yapılacağını da yarışmacılara duyurur. Mekanın algılanması için önemli bir fırsat oluşturan bu Bienal, 8 Eylül- 4 Kasım tarihleri arasında İKSV tarafından gerçekleştirilecektir.
YARIŞMAYA KATILIM KOŞULLARI
Yarışmaya, Türkiye ve KKTC’deki mimarlık bölümlerinde ve mimarlık programlarında kayıtlı tüm lisans ve yüksek lisans mimarlık öğrencileri katılabilir. Yarışmacı ekip içinde en az bir kişinin bu koşulları yerine getirmesi şartıyla, farklı disiplinlerden yüksek öğrenim öğrencileri ile karma ekipler oluşturulabilir. Yarışmaya katılım ücretsizdir.
YARIŞMACILARA VERİLEN BELGELER
Arkitera.com ’da AKM ile ilgili tüm bilgileri içeren link:
http://www.arkitera.com/gundemİ61İataturk-kultur-merkezi.html
Dijital ortamda-verilen harita, A-1 çıktıda 1/1.000 ölçeklidir
İSTENENLER
• Öneriler, iki adet dik kullanılacak A-1 Pafta veya bir adet yatay kullanılacak A-0 Pafta üzerinde hazırlanacak ve baskı-çıktı olarak teslim edilecektir.
• Önerilerin basılı bir yayın haline getirilebilmesi, farklı ortamlarda yayınlanabilmesi için aynı pafta içeriklerinin CD formatında da (yüksek çözünürlüklü olarak) teslimi istenmektedir.
• Paftalar, sırt veya çıta geçirilmeden rulo olarak teslim edilecektir (posta kolaylığı bakımından).
• Paftalara istenirse, rulo yapılmalarını engellemeyen saydam laminasyon yapılabilir.
• Sunum ve anlatım yöntemi serbesttir. Ancak, sunumlarda kentsel ve mimari çözüm önerilerinin kamuoyu tarafından anlaşılabilir, okunaklı bir mimari dil ile yapılması beklenir. Paftalar dışında ayrıca yazılı rapor vb. istenmemektedir.
• Hazırlanacak önerilerde AKM’nin yükleneceği çağdaş işlevlerin anlamlı biçimde çözümlenmesi, izlenen senaryonun vurgulanması, AKM’nin kent buutunü ve Taksim meydanı ile ilişkileri, kente ve Boğaziçi mekanına bakan yüzlerinin irdelenmesi beklenmektedir. AKM’nin yarışmacılar tarafından çevresel bağlamda ele alınışı sırasında en az bir adet 1/1000 ölçekli anlatımın teslim paftalarında yeralması beklenmektedir.
• Tüm öneriler, öncelikle mimari dilin kullanımı koşulu ile farklı ölçeklerde serbest çizimler ile sunulabilir.
• Hazırlanacak önerilerin, iki adet A-1 üzerinde sunulma biçimi yarışmacılara bırakılmıştır.
KİMLİK
• Teslim edilecek paftaların sağ üst kösesinde, 1 cm x 4 cm’lik alan içinde beş rakamlı rumuz yerleştirilecektir. Aynı rumuzun CD üzerine de yazılması gerekir.
• Aynı rumuz, kapalı bir kimlik zarfının üzerine de yazılacaktır. Bu zarf içinde katılan tüm öğrencilerin isim, adres ve diğer iletişim bilgileri yanısıra hangi okulda okudukları bilgisi ve en az bir ekip üyesine ait okuduğu okuldan alınmış geçerli, resmi ve 2007 yılı tarihli bir tanıtım belgesi bulunacaktır.
• Tüm kimlik zarfları açılacaktır. • Ekip yapıları (bileşimleri) farklı olmak koşulu ile bir öğrenci, birden fazla ekipte yeralabilir.
PROJELERİN TESLİM YERİ
Proje paftaları rulo yapılarak, CD ve kimlik zarfı ile birlikte, İSMD’nin “İstanbul, Gümüşsuyu, Miralay Şefik Bey Sokak, No:13/2” adresine, 19 Kasım 2007 Pazartesi günü̈, saat 17.00’ye kadar, sıra numarasını da içeren bir “alındı” makbuzu karşılığında teslim edilecektir.
YARIŞMA TAKVİMİ
Yarışmanın ilanı ve web sitesinin açılısı: 1 Ağustos 2007
Soru-cevap süreci sonu: 15 Ekim 2007
Projelerin teslimi: 19 Kasım 2007
Sonuçların ilanı: 26 Kasım 2007
Sergi ve kolokyum: Aralık 2007
JÜRİ
Asli Jüri Üyeleri:
Bünyamin Derman
Kerem Erginoğlu
Cem İlhan
Ömer Kanıpak
Haydar Karabey
Murat Tabanlıoğlu
Yedek jüri üyeleri:
Gürhan Bakırküre
Timur Kayserilioğlu
Raportörler:
Zeynep Alpay (Arkitera Mimarlık Merkezi)
Hande Dedeal (İSMD)
SERGİ, KOLOKYUM, PANEL
Konunun kentli kamuoyu ile paylaşılmasının önemine inanan İSMD, yarışma sonucunda projelerin sergilenmesi, serginin açılısı, konunun müellifler ile ve kamuoyu ile tartışılması için, olabildiğince geniş katılımlı ve açık bir kolokyum tasarlamaktadır. Jüri, tanımlamış olduğu çerçeve ve niteliğe uymayan önerileri sergilememe kararı alabilir.
Ödül töreni, sergi açılısı ve kolokyum-panel, Aralık 2007 içinde yapılacaktır. Kesin tarih ve yer ayrıca duyurulacaktır (İSMD serginin AKM mekanlarında yeralması için özel bir çaba gösterecektir).
ÖDÜLLER
Yarışma sonucunda, altı adet 3500 YTL’lik eş ödül verilecektir. Jüri, diğerlerinden güçlü olarak ayrılan bir öneri bulunması durumunda, bu durumu vurgulamayı düşünebilecektir. İSMD, yarışma sonuçlanıncaya kadar başkaca teşvik ödülleri ve özel ödüller için de arayış içinde bulunacaktır.
Ayrıca, İSMD, yarışmaya katılan önerilerden geniş bir seçkinin yer alacağı bir yayın oluşturmayı da düşünmektedir.
ŞARTNAME, SORU VE CEVAPLAR İÇİN İLETİŞİM
Bu şartname, yarışmacılara verilen belgeler ve soru – cevaplar, sonuçların ilanı için Arkitera.com bağlantılı www.sos-istanbul.org adresinde bir iletişim platformu yarışma boyunca açık tutulacaktır.
“İSTANBUL’UN LİMAN BÖLGELERİNİN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ SÜRECİNDE ALTERNATİF ÖNERİLER” MİMARLIK ÖĞRENCİLERİNE AÇIK FİKİR PROJESİ YARIŞMASI JÜRİ RAPORU
Jüri Değerlendirme Toplantısı Tutanağı
Jüri üyeleri, saat 10:00’da İSTANBUL SERBEST MİMARLAR DERNEĞİ merkezinde toplandı. Toplantıya tüm asil jüri üyeleri ve raportör katıldı.
Haydar Karabey jüri başkanı seçildi.
Raportör, yarışmaya, 26 projenin katıldığını, ancak bunlardan birinin 3 Mart 2006 saat 18:00’den sonra teslim edilmiş olduğunu belirtti. Bu katılımcı yarışma dışı bırakılarak projelerin incelenmesine geçildi.
Jüri üyeleri, öncelikle tüm projeleri bireysel olarak incelediler. Bunun sonucunda, birinci elemede konu ile ilgisi olmayan 8 sıra no.’lu projenin elenmesine oybirliği ile karar verildi.
Daha sonra yapılan toplu çalışma sonucunda
2. elemede; 5 “ “ “
6 “ “ “
15 “ “ “
18 “ “ “
19 “ “ “
22 “ “ “
23 “ “ “
3. elemede; 1 “ “ “
2 “ “ “
3 “ “ “
7 “ “ “
10 “ “ “
11 “ “ “
12 “ “ “
17 “ “ “
20 “ “ “
25 “ “ “
4. elemede; 9 “ “ “
elenerek, kalan altı proje ödüle değer bulundu.
Bu projeler ve kimlik zarfları açıldıktan sonra belirlenen müellifleri, sıralama olmaksızın eşdeğer olarak :
Gökhan Kodalak
Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi
Göksenin Ekiyorum
Özden Demir
Sinem Serap Duran
Bilgi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Mimari Tasarım Bölümü, Yüksek Lisans
Tuğba Okçuğlu
Uygar Yüksel
Bilgi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Mimari Tasarım Bölümü, Yüksek Lisans
C. Alper Derinboğaz
Nil Aynalı
Bilgi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Mimari Tasarım Bölümü, Yüksek Lisans
Ekin Aytaç
Birge Yıldırım
Alper Çakıroğlu
İstanbul Teknik Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans
Erdem Yıldırım
Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü
Mimarlık, Bina Bilgisi Yüksek Lisans
DİĞER KATILIMCILAR:
13238 Harun Ekinoğlu, Emre Anıl Yıldırım
Bilkent Üniversitesi
Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi
Peysaj Mimarisi ve Kentsel Tasarım Bölümü
Nur Durmaz
Gazi Üniversitesi
Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
12398 Haldun Kececigil, Murat Bozdoğan, Birkan Aras
Yıldız Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
OOO11 Emre Can Korkmaz
İstanbul Teknik Üniversitesi
Mimarlık Makültesi
Mimarlık Bölümü
Efe Kağan Hızar, Hakan Sakarya, Osman Emre Bağdatoğlu
İstanbul Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
İç Mimarlık Bölümü
10111 Emre Can Yılmaz, Acar Hasasu
İstanbul Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
34134 Aslı Doğan
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü
Mimarlık Yüksek Lisans
34353 Selcen Karaoğlu
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
A.Canan Kutlu
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü
Kentsel Tasarım Yüksek Lisans
Eda Çaçtaç
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü
Şehir Planlama Yüksek Lisans
30003 Sezin Ergene
Bilgi Üniversitesi
Mimari Tasarım Yüksek Lisans
Maksat Recep Bayev
Yıldız Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
23425 Serkan Duman
Selçuk Üniversitesi
Mühendislik Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
05658 Erkan Erdoğan
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
Emine Seda Arslan, Melahat Meltem Ünal, Hülya Yardımcı
Ankara Üniversitesi
Ziraat Faküktesi
Peyzaj Mimarlığı
26109 Mustafa Yılmaz
İstanbul Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
72798 Gürbey Hiz, Emir Aykut Pekdemir
İstanbul Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
29403 Ali Salkım, Gizem Plavcı, Elif Altunsoy
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
68702 Mehmet Sait Albayrak, Behire Oya Kızıltan
Deniz İdil Erdemli, Aslı Artam
Yeditepe Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
78945 İkbal Tuğçe Gökdemir
İstanbul Kültür Üniversitesi
Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
99194 Anday Bodur, Süheyda Aylin İnce
Yıldız Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
48026 Başak Kuyumcu
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
10688 Ayten Başdemir
İstanbul Teknik Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü
Kentsel Tasarım Yüksek Lisans
05252 Ayla Hilmioğlu
İstanbul Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
Aytuğ Coşkun
İstanbul Teknik Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Peysaj Mimarlığı Bölümü
97688 Burkay Pasin
9 Eylül Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü
Bina Bilgisi Yüksek Lisans
61342 Engin Dağ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Mimarlık Bölümü
Gürkan Akgün, Emre Sert
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Mimarlık Fakültesi
Şehir Ve Bölge Planlama Bölümü
JÜRİ AÇIKLAMASI
YARIŞMA KONUSUNU
“İstanbul’un kentsel gelişimi sonucunda, kentin önemli konumlarındaki liman ve gar tesisleri, varoluş nedenlerini giderek yitirmekteler.
Bunlardan, Karaköy-Galata Limanı için projeler geliştirildiğini biliyoruz.
Aynı biçimde, şimdilerde, Haydarpaşa Gar ve Harem Liman bölgesi için hazırlanmakta olan projeler kamuoyunda tartışılıyor.
Çok yakın bir gelecekte, aynı tartışmanın Sirkeci Gar bölgesi, Haliç Tersanesi, Yenikapı için de gündeme gelmesi beklenir.
Kentin bu en değerli bölgelerinde tasarlanan “dönüştürme” operasyonlarının hangi yönde olacağında ise, daha çok politik karar vericiler ile yatırımcı gruplar belirleyici oluyor. Karar verme süreçlerine katılamayan diğer kentsel aktörler ise (kentliler, meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri vb…), kendilerine danışılmadan ortaya atılan projeler karşısında haklı tepkilerini dile getiriyorlar.
Bu gelişmeler karşısında yalnızca itiraz belirtmenin yeterli bir muhalefet tavrı olmadığını düşünen İstanbul Serbest Mimarlar Derneği (İSMD); toplumun karşısına güçlü, anlaşılır, çağdaş; kent ve kentli yararına “alternatif projeler” ile de çıkmanın önemine inanmaktadır.
Bu alternatifleri üretmenin ve tartışmanın ise uygar ve aydın olmanın sorumluluğunu taşıyan mimarlar için önemli bir görev olduğunu düşünmektedir.
Bu yapıcı görevin, öncelikle, gençliğe de ait olduğu düşüncesiyle İSMD sözkonusu yerler ile ilgili olarak, eğitimini sürdürmekte olan Mimarlık öğrencilerini tartışmaya düşünce üretmeye ve bu süreçlerde etkin olarak rol almaya davet ederek, öğrenciler arasında bir “Fikir Proje Yarışması” açmıştır.
Üretilecek projelerin, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin liderliği altında işleyecek üçlü aktör modeline dayalı bir sistem içinde kurgulanacağı öngörülebilir. Aktör gruplarından birincisi Yerel Yönetim organları, ikincisi projeyi gerçekleştirecek yatırımcı gruplar, üçüncüsü ise kamusal alan ve kamusal ilişki üretiminde inisiyatif sahibi olma kapasitesine sahip sivil toplum kuruluşları çerçevesinde örgütlenmiş kentliler olacaktır. Program genel olarak iki grup işlevden oluşabilir:
1. Ofis, konaklama, alış-veriş vb. gibi, yatırımı yaparak projenin tamamını gerçekleştirecek girişimci grupların ekonomik motivasyonunu karşılamaya yönelik işlevler;
2. Parklar-bahçeler, meydanlar, kültür merkezleri, sergi, seyir, gösteri ve gösterim alanları gibi geniş anlamıyla kültür ve rekreasyon etkinliklerini kapsayan ve sivil toplum kuruluşları aracılığıyla kentlilerin kamusal alan gereksinimini karşılamaya yönelik işlevler.
Bu senaryoya göre İstanbul Büyükşehir Belediyesi liderliğinde yerel yönetim organlarına düşen rol, söz konusu kentli aktör gruplarının aralarında yapacakları müzakerelere aracılık etmesi, yönetmesi, uzlaştırması ve sonuçlandırmasıdır.
Yarişmaya girerek fikir projesi üretecek öğrenciler bu işlev grupları arasındaki oranı ve dengeyi belirlemekte, işlevleri buna göre ayrıntılandırarak programı oluşturmakta, işlevler arasındaki ilişki örüntüsünü kurmakta serbesttir. Katılımcılardan beklenen, ürettikleri fikir projesinin bir fiziksel mekan kullanım senaryosu olduğu kadar, siyasal karar alma, mekan üretme ve sosyal kullanım senaryosu anlamına da geleceğinin bilincinde olmalarıdır.”
…olarak belirlemiş olan İSTANBUL SERBEST MİMARLAR DERNEĞİ, tüm katılımcıları bu çerçevede gerçekten, “genç”, çağdaş, duyarlı, ALTERNATİF ve özgün düşünceler ürettikleri için kutlar ve tüm yetkilileri, “BAŞKA BİR İSTANBUL MÜMKÜN” diyen bu sese kulak vermeye davet eder.
Bu yarışma (ve danışma), kente değin sözlerin üretiminde ve kararların alınış sürecinde, uzmanların sözünü dinlemek yanısıra, “kentliye danışma”nın da ne denli önemli olabileceğini ve farklı çıkar gruplarının masaya oturabilmesi halinde ne denli ilginç “kazan-kazan” çözümleri ve açılımlar üretilebileceğini kanıtlaması açısından da ilktir, öncüdür ve önemlidir.
İstanbul Serbest Mimarlar Derneği, yalnızca gençlerin önerilerinden alıntılar yaparak,
“İSTANBUL’UN LİMAN BÖLGELERİNİN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ SÜRECİNDE ALTERNATİF ÖNERİLER”ini sunar:
· SİRKECİ, EMİNÖNÜ, HALİÇ, KARAKÖY, TOPHANE, HAYDARPAŞA, HAREM KIYILARI, İSTANBUL’UN ELDE KALAN EN DEĞERLİ KAMUSAL ALANLARI VE KIYI PARÇALARIDIR, BURALARI KENTE, KENTLİYE GERİ VERİN
· GALATA-TOPHANE KIYILARINDA SAYISIZ SORUN YARATACAK OLAN TURİZM-KRUVAZİYER LİMANINI, SPEKÜLATİF BİR ALAN OLARAK ALGILADIĞINIZ VE ASLINDA BİR LİMAN OLARAK ALTYAPISI, MEKANSAL ÇERÇEVESİ, KONUMU VE ARKA PLANI SON DERECE YETERLİ OLAN HAYDARPAŞA-HAREM BÖLGESİNE ALIN VE BÖYLECE, İKİ OLUMSUZ OLGUDAN kent ve kentli yararına, sürdürülebilir BİR OLUMLU SONUÇ ÇIKARIN
· BU BÖLGEYİ, İSTANBUL’DA TURİST DEVİNİMİNİN ÖNEMLİ BİR ODAĞI HALİNE GETİRİN VE BU TETİKLEME İLE ORTAYA ÇIKACAK EKONOMİK DEĞERİ, KADIKÖY YAKASINI DA kültürel ve sosyal düzlemde GELİŞTİRECEK BİÇİMDE KULLANIN
· HAYDARPAŞA GARINA, KENTSEL HAFIZA İÇİNDEKİ ÖNEMİNİ DE VURGULAYACAK BİÇİMDE, TURİZM İLE DE İLİŞKİLİ BİR KÜLTÜREL İŞLEV VERİN
· İstanbul ulaşımı için MARMARAY YANISIRA; EMİNÖNÜ, HALİÇ KIYILARI, KARAKÖY, SALIPAZARI, KADIKÖY, HAYDARPAŞA’YI DA BİRBİRİNE BAĞLAYAN BİR KENTSEL DENİZ TAŞIMA AĞINI UYGULAMAYA KOYUN
· DOĞAYA VE ÇEVREYE DUYARLI BİR KESİMİ DE BU UYGULAMANIN İÇİNE KATMAK ÜZERE, KADIKÖY-HAYDARPAŞA-HAREM BÖLGESİNDE BİR MARİNA DA OLUŞTURUN
· İSTANBUL’U YENİDEN SU İLE, DENİZ İLE BULUŞTURUN, KIYILARI KAMUYA AÇIN, KESİNTİSİZ YAYA ALANLARI OLUŞTURUN, BEYOĞLU’NUN DİNAMİĞİNİ TOPHANE MEYDANINDA KIYI İLE BAĞDAŞTIRIN
· İSTANBUL BİR DENİZ KENTİDİR, DENİZ DÜZLEMİNİ GEREKİRSE YÜZER PLATFORMLAR DA YARATARAK ÜRETİM, TÜKETİM İÇİN KULLANIN, DENİZ ULAŞIMINI YENİ İSKELELER VE HATLAR YARATARAK GÜÇLENDİRİN
· İSTANBUL MODERN İÇİN, TOPHANE RIHTIMININ BAŞKA BİR KESİMİNDE ÇAĞDAŞ BİR YAPI ÜRETİN VE TOPHANE MEYDANINI HALKA AÇIN
· YALNIZCA RANT PROJELERİ ÜRETMEK YERİNE; UYGAR, ÇAĞDAŞ BİR DÜNYA KENTİNDE VAROLMASI GEREKEN DAHA BİRÇOK KAMUSAL İŞLEVİN GERÇEKLEŞMESİNE ÖNCELİK TANIYIN (*)
· TÜM BU DÖNÜŞTÜRME SÜRECİNDE, KENTSEL BELLEĞE, DOĞAYA, ÇEVREYE SAYGILI DAVRANIN
· VE EN ÖNEMLİSİ, BİZLERİN DE SÖZÜNÜ DİNLEYİN
(*) Önerilen sayısız ilginç işlevden bazıları:
Bildik konut, ticaret, turizm, spor, rekreasyon kullanımları yanısıra;
Deniz bağlantılı üniversite, sanat galerileri, soluklanma alanları, paten,bisiklet alanları, üretim- tüketim- peyzaj- keyif adacıkları, mobilport, tasarım müzesi, kent müzesi, kentsel bellek müzesi, mimarlık müzesi, sinema müzesi, tren parkı, demiryolu müzesi, deniz ekolojisi müzesi, tersane ve deniz tarihi müzesi, ekomüze, müzik sitesi, kent kütüphanesi, mediatek, rasathane, marinalar, yeni vapur iskeleleri, gençlik merkezleri, cam kafeler, filateli merkezi, bedesten çarşı, antikacılar çarşıları, kiralık ofisler, kiralık bahçeler, öğrenci siteleri…
KAZANAN PROJELER HAKKINDA JÜRİ GÖRÜŞLERİ:
04 sıra no’lu proje (rumuz: 01789)
Doğru soruları sormuş ve makul, gerçekleşebilir tasarım önerileri geliştirmiş.
Ele aldığı tüm kıyıların kamusal kullanımının bilincini yakalamış.
Ancak verdiği bu kararı bir varsayım gibi belirlemekle birlikte tam olarak gerçekler dünyasından araçlarla desteklememiş.
Daha çok kıyı bandının kamusal kullanım çekiciliğini arttıran önerileri başarı ile gerçekleştirmiş. Neredeyse tüm kıyıları, bir elden tasarlanmış bir gridal dünyaya oturtmuş, son derece ilginç işlevler hayal etmiş, bu alanların değerini gerçekleşebilir ve çağdaş peyzaj ögeleri ile donatmış. Haydarpaşa garının tarihsel bellek içindeki yerini koruyarak, bir anlamda, orada kurguladığı senaryo ile; Büyükkent İstanbul’un Anadolu’ya olan borcunu (kültürel bağlamı da kapsayacak biçimde) ödeyeceği bir merkez olarak ele alışı ilginç. Önerilerin biraz fazlaca tasarım yüklü olması eleştirilmiştir.
13 sıra no’lu proje (rumuz: 13579)
İstanbul kentinde, bir çözümsüzlük düğümü gibi duran Galataport’u, Haydarpaşa-Harem konumuna taşıyarak “sorunu” bir hamlede çözmeyi akıleden projelerden biri. Üstelik bu konumu, İstanbul’un gereksinmelerinden biri olan bir Marina kullanımı ile de desteklemiş. Her iki yaka arasında yoğun bir şehir hatları deniz taşımacılığı ile de önerisini destekliyor. Kamusal kullanıma yönelik işlev önerilerini, neredeyse tam olarak tüm kıyılarda dengeli olarak dağıtmış. Özellikle, Tophane rıhtımında sınırlı kalmayarak, Haliç içlerine kadar tutarlı kullanım ve dönüşüm önerileri de getirerek kentin gelecekteki profilinde tam olarak bir denizle barışma senaryosu üretebilmiş. Kentsel kullanıma değin duyarlık taşıyan tüm bu üst kararlarını, ayrıntıda daha mekansal öneriler ile desteklemesi beklenirdi.
14 sıra no’lu proje (rumuz: 13762)
Galataport sorununa odaklı bu öneri, özellikle Tophane Meydanına getirdiği açılım ile değerli bulundu. Tam olarak neden “orada” konumlandığı sorguya değer olan Modern Sanatlar Müzesini taşıyarak Tophane meydanını kıyı ile buluşturuyor. Mevcut Liman yapılarını, sağlam bir omurga üzerinde dönüştürerek daha kullanılır kılıyor ve kamuya açık kültür yoğunluklu öneriler geliştiriyor. Bu aşamada, biraz daha “mimarca” davranılabilirdi.
İstanbul Limanının Haydarpaşa’ya taşınması olumlu bir öneri olarak algılanmakla birlikte, burada önerilen “makroform”lu biteviye Liman yapısının ölçeğinin abartılı bulundu.
16 sıra no’lu proje (rumuz: 45325)
Liman ve marina gene Haydarpaşa’da önerilerek, büyük bir “mesele” bir hamlede çözülmüş. Burada, Turizm ve Konut ağırlıklı kullanımlar önerilmiş. Fiziksel çevre kurulumunda kullandığı izler ve izlekler övgüye değer.
Tophane ve Galata bölgesinde önerdiği, (adeta buraya artık gemi yanaşmasın amaçlı) adacıklar ve onlar için önerdiği işlevler düzeyli ve ilginç. İstanbul’un gerçekten denize açılımını sağlayabilen bir senaryo. Ardındaki mevcut yapılar için geliştirlen fiziksel kurgu ve işlevler gerçekçi. Bu kıyıların tümüyle “sivil” kullanımlara açılması olumlu.
21 sıra no’lu proje (rumuz: 09573)
Çağdaş Dünya’yı kavramış ve kendi paradigmaları içinde düzeyli çözümlerin de oluşturulabileceğini kanıtlayan bir öneri. Tüm başarılı projeler gibi, öncelikle İstanbul Limanı’nı Haydarpaşa’ya taşıyarak düğümü çözmüş.
Ticaretin, tüketimin günümüz kentindeki gücü konusunda geliştirdiği felsefe ilginç. Bu kolayca olumsuzlanabilecek kullanışların, bir manivela olarak ele alındığında kensel kullanımlar için olumlu çözümlere da kapı açabileceğini öngörüyor. Tam bir “kazan-kazan” paradigması kurguluyor. Önerdiği “ada”lar aracılığıyla kurguladığı yaşam biraz romantik olmakla birlikte hem tahayyül, hem de tasarım nitelikleri açısından övgüye değer bir yaklaşım. İstanbul’un “farklı ve başka”, insancıl bir deniz kentine dönüşebilirliği önerilmiş.
24 sıra no’lu proje (rumuz: 11253)
Tophane rıhtımındaki antrepolar, döneminde, kazıklar üzerine inşa edilmiş ve geçici olarak düşünülmüş yapılardı. Mimar Sedat Hakkı Eldem bu yapıların strüktürel özelliklerini vurgulayan bir tasarım yapmıştı. Kendisinin de anılarında belirttiği gibi, Tophane meydanını tıkayan (ve bugün İstanbul Modern’in konumlandığı) blok’un yapılmaması için çok mücadele etmiş.
Bu proje tüm bu yapıları yıktığı gibi, biraz daha radikal davranarak, Kıyı çizgisini içeri (eski, doğal yerine) taşıyor. Ve kavga bitiyor! Tüm Galata ve Beyoğlu dokusunu kıyı ile buluşturuyor. Burada önerdiği kullanımlar, kamusal ve çağdaş ancak tasarımları biraz tartışmalı. Arka planı olmayan, yeterli kara, demir ve denizyolu bağlantısı bulunmaya ve Tüm İstanbul’yun en değerli kıyılarını tıkayan Galataport’u Haydarpaşa’ya taşıyarak bir başka sorunu da radikal olarak çözüyor.